9,9 C
Warszawa
wtorek, 24 maja, 2022

Własność

Must read

Co to jest własność?  W sensie prawnym rozumiana jest zazwyczaj jako pewien stosunek między osobą a rzeczą, który polega na wyłączności posiadania, użytkowania i rozporządzania tą rzeczą.

       Przedmiotem własności są tu więc rzeczy, a podmiotem własności osoby, przy czym nie muszą to być pojedynczy ludzie, chodzi bowiem o tak zwane osoby prawne, którymi mogą być przedsiębiorstwa, gminy, miasta, państwa.

      Natomiast własność w sensie ekonomicznym jest stosunkiem między ludźmi,  który powstaje w związku z faktycznym i niekoniecznie odzwierciedlonym w przepisach prawa korzystaniem przez ludzi z wyników działalności gospodarczej oraz zarządzaniem czynnikami produkcji. Przedmiotem własności są tu nie tyle wszelkie rzeczy, ile czynniki produkcji, zasoby naturalne, kapitał, praca ludzka oraz ostateczne rezultaty działalności gospodarczej (dobra konsumpcyjne), a podmiotem własności są nie tyle osoby prawne, ile raczej konkretnie ludzie, tzn.  pojedyncze osoby, rodziny, grupy osób, społeczności lokalne, społeczeństwa jako całość.

     Oceniając rzeczywistość społeczno-gospodarczą, przypisujemy zwykle takiemu przedmiotowi własności, jak na przykład stół, jakościowo inne znaczenie niż takiemu obiektowi jak na przykład fabryka mebli, a równocześnie nie traktujemy takich osób prawnych jak przedsiębiorstwo, państwo, gmina czy miasto jako rzeczywistych przedmiotów własności w sensie ekonomicznym. Mówiąc, że pewne rzeczy (na przykład czynniki produkcji) należą do przedsiębiorstwa czy państwa, odpowiadamy jedynie na pytanie kto jest ich właścicielem formalno-prawnym. Aby odpowiedzieć na pytanie, kto jest właścicielem w sensie ekonomicznym, musimy wskazać konkretnych ludzi, którzy czerpią korzyści z tytułu posiadania i użytkowania tych rzeczy oraz decydują o sposobach i formach ich wykorzystania.

      Z punktu widzenia analizy ekonomicznej rozróżnienie między podmiotem własności w sensie formalno-prawnym a podmiotem własności w sensie ekonomicznym ma istotne znaczenie. W pierwszym przypadku dowiadujemy się bowiem jedynie kto jest właścicielem danego obiektu (korzysta z niego i rozporządza nim) w świetle istniejącego stanu prawnego,odzwiercionego w ustawach i normach prawnych, a w drugim od – kto jest tym właścicielem rzeczywiście, tzn. kto w największym stopniu korzysta z tego obiektu i ma największy udział w decydowaniu o nim.

      Przy rozstrzyganiu problemów natury prawnej ustalenie formalnoprawnego właściciela danego obiektu może być całkowicie wystarczające (np. stwierdzenie, że właścicielem pewnych obiektów są osoby prawne, jak państwo czy przedsiębiorstwo.

       Przy rozstrzyganiu problemów natury ekonomicznej jest to niewystarczające. Konieczne jest oddzielenie unormowań prawnych regulujących daną rzeczywistość od samej rzeczywistości. Już potoczne doświadczenie dostarcza licznych przykładów rozbijania się prawa rzeczywistością. Jeśli ekonomia ma dostarczać prawdziwej wiedzy o rzeczywistości gospodarczej, to musi tego typu kwestie i zjawiska poddawać systematycznie analizie. Doskonałym przykładem do tego zagadnienia jest analiza stosunków własnościowych w dużym przedsiębiorstwie przemysłowym, które ma formalny status jednoosobowej spółki Skarbu Państwa. Załóżmy, że przedsiębiorstwo to od kilku lat jest deficytowe, nie osiąga zysku, nie płaci podatków, składek do ZUS, nie reguluje też części zobowiązania wobec dostawców surowców i nie opłaca kredytów zaciągniętych w banku. Jednak ze względu na dużą siłę polityczną kilkutysięcznej załogi państwo toleruję ten stan, a nawet umarza część (lub całość) niespłaconego w termin zobowiązań tego przedsiębiorstwa. Załoga nie dopuszcza do realizacji zaleceń przedstawiciela Skarbu Państwa domagającego się radykalnego obniżenia zatrudnienia, ograniczenia tempa wzrostu płac, zwiększenia nakładów na modernizację przeprowadzenia prywatyzacji według zaproponowanej koncepcji.

W sensie ekonomicznym kogo własnością jest to przedsiębiorstwo? Jest własnością zatrudnionych w nim pracowników, a nie państwa.

- Advertisement -spot_img

More articles

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

- Advertisement -spot_img

Latest article