9,9 C
Warszawa
wtorek, 24 maja, 2022

Cło

Must read

Władze demokratycznych państw w żaden sposób nie ingerują i nie wpływają na handel zagraniczny. Innymi słowy nie ma administracyjnych barier w handlu zagranicznym (np. wydanego przez władzę zakazu importu lub eksportu pewnych lub wszystkich towarów) oraz nie ma narzuconych przez władze ekonomicznych ograniczeń wobec tegoż handlu. W rzeczywistości jednak władze nakładają rozmaite bariery na handel zagraniczny. Czynią tak ze względów pozaekonomicznych i ekonomicznych.

        Względy natury pozaekonomicznej wiąże się z kształtem polityki zagranicznej państwa, jego udziałem w stosunkach międzynarodowych w sferze polityki. Znakomitym przykładem pozaekonomicznych przyczyn ustanowienia barier handlowych był zakaz handlu (tzw. embargo) z Irakiem po inwazji na Kuwejt w 1990 roku, wprowadzony przez wiele państw w celu izolacji gospodarczej Iraku i pozbawienia go korzyści z handlu zagranicznego w celu wymuszenia ustępstw militarno-politycznych. Obecnie wiele państw nałożyło restrykcje ograniczające handel z Rosją po jej inwazji na Ukrainę.

       Jednak w ekonomii bardziej interesujący i powszechny jest motyw ekonomiczny ustanowienia barier w handlu. Klasycznym instrumentem polityki państwa w dziedzinie handlu zagranicznego jest cło. Jest to opłata, którą importer lub eksporter musi uiścić na rzecz budżetu państwa przy dokonywaniu transakcji zagranicznej. Zazwyczaj cła nakładane są na import towarów, choć niekiedy występują również cła eksportowe. Cła zwykle przyjmują postać procentowej opłaty od ceny jednostkowej importowanego towaru. Rzadziej wyrażane są w postaci kwoty należnej budżetowi od jednostki towarów. Cło jest więc dla importera dodatkowym kosztem ponad cenę płaconą zagranicznemu eksporterowi. Aby ten koszt pokryć, importer musi podnieść cenę sprzedaży importowanego towaru na rynku krajowym o wysokość cła. Tym samym cło podwyższa cenę importowanego towaru na rynku krajowym.

       Jakie są motywy nakładania przez władzę cła, skoro konsumenci, społeczeństwo tracą wskutek takiej operacji? Jest wiele motywów.

       Po pierwsze, dążenie władz do zwiększenia dochodów budżetowych, niezbędnych do pokrycia dodatkowych wydatków rządowych. Cła są łatwiejsze do zbierania niż podatki od hipotetycznej działalności gospodarczej, która mogłaby się rozwinąć przy alternatywnej alokacji zasobów (tzn. gdy wskutek nienakładania cła czynniki produkcji znalazłyby inne zastosowanie produkcyjne). Taka sytuacja występuje dość często w krajach o słabo rozwiniętych służbach fiskalnych. Jednakże nie zmienia to ?, że z punktu widzenia ekonomii jest to działanie irracjonalne.

      Po drugie, popieranie działalności produkcyjnej w wybranych dziedzinach. Mogą to być np. świeże gałęzie produkcji, które dopiero się rozwijają. Sztuczna ochrona poprzez cło chroni je od doświadczonej konkurencji zagranicznej. Daje się im czas, żeby nauczyły się efektywnie gospodarować i konkurować z doświadczonymi podmiotami gospodarczymi. Czy jest to dobre rozwiązanie? Osiągnąć ten sam cel można poprzez preferencyjne kredytowanie lub w ostateczności subsydiowanie produkcji przez rząd.

      Po trzecie, osłanianie zatrudnienia w niekonkurencyjnych wobec zagranicy gałęziach, które bez ochrony władz upadłyby. Krytycy uważają, że jest to instrument fałszywy ekonomicznie. Prowadzi jedynie do odłożenia na przyszłość tego co i tak nastąpi. Dowodem są zamknięte fabryki tekstylne w Manchesterze czy ograniczone zatrudnienie przy produkcji samochodów w Detroit. Polskim kapitalnym przykładem są przedsiębiorstwa polskiego przemysłu fonograficznego, które wymagały restrukturyzacji, a nie ceł osłonowych. Zniknęły z rynku bezpowrotnie.

      Po czwarte, ochrona pewnych grup społecznych. W przypadku ochrony produkcji rolnej jest to nie tylko ochrona samego wolumenu produkcji, ale również ludności zatrudnionej w rolnictwie i związanej z wsią, a także kultury i tradycji wiejskiej. I w tym przypadku subsydiowanie produkcji jest wyjściem względnie lepszym niż ochrona za pośrednictwem ceł.

Przeciw stosowaniu cła przemawia to, że zawsze jest to strata dla konsumenta, nieefektywna alokacja zasobów i strata społeczna. Mimo to cło jest powszechnie stosowane, bo zasila budżet państwa, chroni rynek i produkcję krajową przed konkurencją zagraniczną.

- Advertisement -spot_img

More articles

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

- Advertisement -spot_img

Latest article