9,9 C
Warszawa
wtorek, 24 maja, 2022

Bilans płatniczy

Must read

Bilans płatniczy jest zestawieniem wartości wszystkich transakcji ekonomicznych dokonywanych w danym okresie między daną gospodarką krajową (przedsiębiorstwami, ludnością, rządem) a za granicą. Jest więc zestawieniem wszelkich dochodów (wpływów), z jednej strony, że wszystkimi wydatkami (płatnościami) na rzecz reszty świata, z drugiej strony.

      Bilans płatniczy jest ważnym wskaźnikiem stanu „zdrowia” gospodarki, wiele mówiącym o jej relacjach z otoczeniem. Jest narzędziem oceny sytuacji gospodarczej w minionym okresie, ale służy również do określenia polityki ekonomicznej władz w odniesieniu do przeszłości.

     W pełnej księgowości bilansu płatniczego występuje bardzo dużo rodzajów transakcji. Dla uproszczenia posłużymy się grupami tych transakcji. Zwykle bilans płatniczy składa się z trzech rachunków:

  1. rachunku obrotów bieżących, w których najwyższą pozycję jest zazwyczaj handel towarami (stąd bilans handlowy jest istotnym elementem zarówno bilansu obrotów bieżących, jak i całego bilansu płatniczego) oraz wymiana usług i jednostronnych przekazów pieniężnych ludności i władz;
  2. rachunku obrotów kapitałowych, do których zalicza się przepływ inwestycji bezpośrednich osób i firm prywatnych, a także długo i krótkookresowe przepływy pieniężne zarówno prywatne, jak i rządowe;
  3. rachunku zmian rezerw rządowych złota, obcych środków płatniczych i innych zasobów o charakterze rezerw.

      Odpowiadające powyższym rachunkom salda stanowią składowe całego bilansu płatniczego. Zazwyczaj różnią się od zera, lecz w sumie bilans musi się równoważyć. A jakie jest znaczenie sald składowych?

      Bilans handlowy jest różnicą między wpływami z eksportu a wydatkami na import towarów całej gospodarki krajowej. Jeśli wpływy przewyższają, mówimy o dodatnim bilansie handlowym lub nadwyżce eksportowej. Jeśli dochody z eksportu są niższe od płatności za import mówimy o ujemnym bilansie handlowym lub deficycie handlowym.

      Bilans obrotów bieżących oprócz bilansu handlowego obejmuje także saldo wartości transakcji usługowych, przekazów (transferów) pieniężnych ludności i władz oraz ruchu dochodów z inwestycji.

      Bilans obrotów kapitałowych to wynik netto przepływów kapitałowych, takich jak: inwestycje bezpośrednie, inwestycje portfelowe, kredyty bankowe długo i krótkoterminowe, kredyty eksportowe.

     Z formalnego (księgowego) punktu widzenia bilans płatniczy zawsze jest zrównoważony, ponieważ każda transakcja ma stronę debetową i kredytową. Jednakże ekonomię nie interesuje nieformalny aspekt bilansu, lecz jego sens ekonomiczny. Meritum bilansu płatniczego dotyczy pojęcia nadwyżki i deficytu. Nie ma jednak jednoznacznej interpretacji ekonomicznej tych pojęć. Najczęściej spotykane wyjaśnienia tych pojęć odwołuje się do wyróżnienia dwóch rodzajów transakcji ekonomicznych: autonomicznych i wyrównawczych.

      Przez transakcje autonomiczne rozumie się transakcje podejmowane z normalnych, ekonomicznych powodów, bez uwzględniania ich wpływu na stan bilansu płatniczego. Natomiast transakcje wyrównawcze to transakcje podjęte w odpowiedzi na transakcje autonomiczne. Ich motywem jest stosowne uzupełnienie (skorygowanie) stanu bilansu płatniczego.

     Za nadwyżkę w bilansie płatniczym uważa się sytuację, gdy strona kredytowa transakcji autonomicznych, czyli przychody z nich, przewyższa ich stronę debetową, czyli płatności autonomiczne. Wówczas owa nadwyżka kredytowa transakcje autonomicznych jest niwelowana przez ujemne saldo transakcji wyrównawczych. Deficyt bilansu płatniczego zachodzi wtedy, gdy płatności z tytułu transakcji autonomicznych przewyższają dochody z nich. Ten niedobór musi być wyeliminowany przez nadwyżkę z transakcji wyrównawczych.

Poprzedni artykułBezrobocie
Następny artykułCykle koniunkturalne
- Advertisement -spot_img

More articles

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

- Advertisement -spot_img

Latest article