8,3 C
Warszawa
poniedziałek, 26 września, 2022

Polska myśl w rozwoju energetyki

Must read

Epoka przemysłowa zaznaczyła się wyraźnymi zmianami w energetyce – sposobie uzyskiwania ciepła oraz energii w całej Europie. Spalanie drewna dla uzyskania energii przestało być głównym źródłem energii  Zaczęto  pozyskiwać energię paliw kopalnianych:  gazu ziemnego, węgla oraz ropy naftowej, co przyczyniło się do rozwoju gospodarki XIX i początków XX wieku. Nowe wynalazki i udoskonalenia w transporcie kolei, początki samochodów oraz lotnictwa w galopującym tempie przyczyniały się do zmian w sposobie uzyskiwania źródeł energii.

Pierwszym znaczącym polskim wynalazkiem, który został wykorzystany na całym świecie, była lampa naftowa – skonstruowana przez Ignacego Łukasiewicza. Pierwszy raz wykorzystano ją w czasie operacji we lwowskim szpitalu 31 lipca 1853 roku i była stosowana przez następne kilkadziesiąt lat. Dopiero po odkryciu i wprowadzeniu do użytku w 1882 roku pierwszej publicznej elektrowni przez Thomasa Edisona, elektryczność zastąpiła lampę naftową jako źródło światła i rozpowszechniła się jako dostępna dla każdego energia.

Następnym milowym krokiem w dziedzinie energii były badania nad promieniotwórczością, prowadzone przez Marię Curie Skłodowską, która za swoje badania dostała w 1903 roku swoją pierwszą Nagrodę Nobla. Po raz drugi Polka została uhonorowana przez komitet Nobla  w 1911 roku, po odkryciu polonu i radu. Wiedza ta stała się podstawą do budowania kilkuset elektrowni jądrowych na całym świecie. Ich rozwój zapoczątkowały w latach 50-tych XX wieku Rosja – w 1954 roku w Obińsku, a dwa lata później w Wielkiej Brytanii. W latach 80-tychokoło 20 elektrowni jądrowych na całym świecie, które pracowały praktycznie bezawaryjnie. Do tej pory energia jądrowa jest rozbudowywana przez Chiny, Indie, USA, Francję oraz (do niedawna) Niemcy, jako bezemisyjne źródło energii. Polska miała również wybudować w tych latach elektrownię atomową w Żarnowcu, ale ze względu na zmiany polityczne oraz protesty nie doszło do jej budowy.

Polska energetyka do ostatnich lat jest oparta na węglu kamiennym i brunatnym, których znaczne zasoby pozwalały na eksploatację tych surowców. Jednakże wysoka emisyjność dwutlenku węgla do atmosfery spowodowała wysokie opłaty nakładane przez Unię Europejską na producentów energii z tych surowców. Zmiany w sposobie uzyskiwania energii, jakie od paru lat wprowadzane są w UE, rozwój Odnawialnych Źródeł Energii (OZE), powoduje odchodzenie od tych podstawowych surowców w pozyskiwaniu energii. Gaz ziemny jest jedynym paliwem kopalnym, który pozwala uzyskać wymagane normy. Większość gazu ziemnego Polska do tej pory musiała importować z Rosji, dopiero wybudowanie gazoportu w Świnoujściu umożliwi na import KNG z innych państw świata.

Niskoemisyjna technologia zgazowania węgla jest nową alternatywą dla wykorzystywania zasobów węgla w Polsce. Metoda ta polega na wierceniu dwóch otworów wiertniczych, z których jeden generuje ciepło, a drugi odbiera produkty spalania. Nie była to dotychczas popularna metoda  pozyskiwania energii, chociaż pierwsze próby odbyły się już w roku 1920 w Wielkiej Brytanii, a w połowie XX wieku próbowano jeszcze udoskonalić technologie. Jednak znaczące wydobycie ropy naftowej na morzu Północnym oraz w krajach arabskich, spowodowało w drugiej połowie XX wieku praktycznie zaniechanie stosowania metody zgazowania węgla do uzyskania energii. Jeszcze w USA w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, prowadzono badania nad nowymi metodami podziemnego gazowania węgla, ale wykazywały one ciągle bardzo złożony proces.

W Kopalni Doświadczalnej „Barbara” w Katowicach, Główny Instytut Górnictwa prowadzi badania nad podziemnym zgazowaniem węgla. Prace wykonano na około 15 tonach węgla w podziemnym pokładzie, uzyskując wodór, dwutlenek węgla i metan. Gazy te odprowadzono na powierzchnię i spalano. Technologia ta pozwala zarówno na dostosowanie powierzchniowego zgazowania węgla do warunków panujących pod ziemią oraz na kontrolowanie spalania.

Natomiast w powierzchniowym zgazowaniu węgla w reaktorach uzyskuje się podobne gazy, ale umożliwia jednocześnie produkcję energii elektrycznej. W Niemczech od 30 lat rząd sponsorował ponad 100 projektów, które udowodniły „efektywność energetyczną” przy jednoczesnym odseparowaniu emisji dwutlenku węgla. Unia Europejska również sponsoruje technologie wytwarzania elektryczności przy zgazowaniu węgla. Inne kraje, w tym Japonia i Stany Zjednoczone, a w Europie Holandia i Włochy, również instalują pilotażowe ośrodki pozyskiwania energii przy tej technologii.

W styczniu 2017 roku minister energii Krzysztof Tchórzewski ogłosił plany budowy elektrowni opartej na technologii „czystego węgla”, czyli powierzchniowego zgazowanego węgla. Miała być zbudowana na Lubelszczyźnie niedaleko kopalni węgla kamiennego „Bogdanka”. Powołany przez ministra zespół naukowców prowadził obiecujące badania ekonomiczne nad tym projektem, pierwszym na taką skalę w Europie. Podobną inwestycją zajmuje się Grupa PGE w Zespole Elektrowni Dolna Odra, wykorzystując japońskie doświadczenia i technologie. Jednakże ze względu na zmianę polityki energetycznej Unii Europejskiej opłacalność tych elektrowni znacznie spadła i niestety w 2020 roku zamrożono oba projekty. Sankcje UE na wykorzystywanie węgla w jakikolwiek sposób do produkcji energii doprowadziły do zaniechania wielu projektów, chociaż ich wskaźniki emisji dwutlenku węgla były bardzo niskie.

Polska w 2017 roku obierała bardzo dobry kierunek w kierunku uniezależnienia się od importu produktów chemicznych oraz produkcji opłacalnej, niskoemisyjnej energii, inwestując w polskie elektrownie oparte na zgazowaniu węgla. Ówczesny wicepremier Mateusz Morawiecki 20 kwietnia tegoż roku popierał listy intencyjne Zarządów Tauron oraz Grupy Azotów, określające współpracę obu sektorów w projektach zgazowania węgla. Miejscem tej inwestycji miał być Kędzierzyn  Koźle; byłaby to okazja do restrukturyzacji górnictwa, eksportu węgla w nowej postaci oraz uniezależnienia się od importu azotów i innych gazów niezbędnych w rolnictwie. Obecna polityka klimatyczna Unii Europejskiej doprowadziła jednak do zaniechania również i tego projektu.

- Advertisement -spot_img

More articles

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

- Advertisement -spot_img

Latest article