8,3 C
Warszawa
poniedziałek, 26 września, 2022

Podatki

Must read

Źródłami dochodów budżetowych państwa są podatki, cła, dochody ze sprzedaży prywatyzowanych przedsiębiorstw, opłaty skarbowe, sądowe, notarialne inne. Podstawą dochodów budżetowych są podatki, pozostałe źródła odgrywają w praktyce niewielką rolę.

      Podatki są to przymusowe bezzwrotne i nieodpłatne świadczenia pieniężne pobierane przez państwo na podstawie przepisów prawa w celu uzyskania dochodów na pokrycie wydatków państwowych. Płatnikami podatków mogą być osoby fizycznej i prawne. Podatki uzasadnione są głównie koniecznością:

·       zdobycia pieniędzy na finansowanie wydatków sektora publicznego,

·       dokonywania redystrybucji dochodów między różne sektory gospodarki i grupy ludności dysponujące różnymi dochodami,

·       ograniczania konsumpcji niektórych produktów ( np. alkoholu, papierosów),

·       prowadzenia polityki antycyklicznej i antyinflacyjnej.

      Przez długi okres polityka podatkowa była podporządkowana głównie realizacji funkcji fiskalnej. Doktryna liberalizmu ekonomicznego traktowała podatki jako narzędzie neutralne, nie powodujące zmian realnych wielkości gospodarczych. Jednak już w XIX wieku w coraz szerszym zakresie zaczęto wykorzystywać podatki jako narzędzie interwencji w życie ekonomicznie i społeczne. W wieku XX, głównie pod wpływem teorii Keynesa, potrzeba wykorzystania pozafiskalnych funkcji systemu podatkowego stała się sprawą bezsporną.

      Podatki mogą być klasyfikowane w różny sposób. Biorąc pod uwagę przedmiot opodatkowania, wyodrębnia się trzy rodzaje podatków:

1.       podatki dochodowe, czyli pobierane od dochodów osobistych ludności (takich jak płace, wynagrodzenia za prace zlecone, odsetki od posiadanego kapitału, renty, emerytury) oraz od dochodów osób prawnych (przedsiębiorstw, instytucji).

2.       podatki konsumpcyjne (nazywane także podatkami od wydatków), czyli podatki nakładane na dobra i usługi będące przedmiotem obrotu, np. podatek obrotowy, podatek od wartości dodanej (VAT), akcyza. Niekiedy do podatku konsumpcyjnego zaliczane jest także cło.

3.       Podatki majątkowe, płacone od posiadanego majątku (kapitału) oraz od przenoszenia praw do majątku (np. podatki spadkowe).

Często stosowany jest podział podatków na bezpośrednie i pośrednie. Podatki bezpośrednie to podatki nakładane na dochody i majątek. Termin „bezpośrednie” wywodzi się stąd, że podmiot odpowiedzialny za opłacenie podatku ponosi jego ciężar i bezpośrednio rozlicza się z budżetem państwa. Z kolei podatki nakładane na wydatki określane są jako podatki pośrednie. Zawarte są one w cenie nabywanego dobra lub usługi. Konsument płaci je więc „pośrednio”, za pośrednictwem sprzedawcy, który jest zobowiązany do uiszczenia podatku. Może on ciężar tego podatku w całości lub w części przerzucić na kupujących.

      Obciążenie podatkowe mogą być naliczane proporcjonalnie, progresywnie lub regresywnie. Opodatkowanie jest proporcjonalne wówczas, gdy wszyscy podatnicy płacą ten sam procent swoich dochodów, czyli obowiązuje jedna stopa podatkowa. Opodatkowanie progresywne występuje wówczas, gdy osoby uzyskujące wyższe dochody obciążone są wyższe stopą podatkową. Przykładem opodatkowania progresywnego jest w Polsce opodatkowanie dochodów ludności, mające kilka stóp podatkowych. Dochody podzielone są na przedziały. Im wyższy przedział dochodów, tym wyższą stopą podatkową jest objęty. Opodatkowanie regresywne polega na tym, że wraz ze wzrostem dochodu nakładane są coraz mniejsze procentowe stawki podatkowe.

       Wśród podatków pobieranych w krajach rozwiniętych gospodarczo najważniejszą pozycję zajmuje podatek od towarów i usług. Stanowi on przeciętnie ponad 30 proc. dochodów budżetowych państwa z tytułu podatków. W większości przypadków jest to podatek od wartości dodanej (VAT) lub podatek obrotowy obciążający dobra konsumpcyjne. Podatki te spełniają funkcje fiskalne i redystrybucyjne. Z reguły niższą stawką opodatkowane są podstawowe artykuły żywnościowe, książki, gazety, energia elektryczna, odzież dziecięca, lekarstwa.

      Ważnym źródłem dochodów budżetowych jest podatek od dochodów osobistych ludności (PIT). Dostarcz on przeciętnie około 26 proc. dochodu sektora publicznego z tytułu podatków. Podatek ten jest pobierany od dochodów uzyskanych z różnych źródeł: z pracy najemnej, z indywidualnej działalności gospodarczej i z gospodarstw rolnych, z tytułu wykonywania wolnych zawodów, z prac dorywczych, rent i emerytur, a także z dochodu od kapitału. Dochód podlegający opodatkowaniu ustala się, odejmując od łącznej sumy przychodów wydatki związane z ich uzyskaniem.

      Składki na ubezpieczenie społeczne są kolejną znaczącą pozycją dochodów budżetowych państwa. (przeciętnie ok. 25 proc.). Składki te płacone są częściowo przez pracodawcę, a częściowo przez pracownika. Składki na ubezpieczenie społeczne są istotnym elementem kosztów pracy, wpływającym na konkurencyjność tego czynnika produkcji.

Wspólną cechą polityki podatkowej prowadzonej współcześnie w krajach wysoko rozwiniętych jest niski udział podatków od dochodów przedsiębiorstw w dochodach budżetu państwa z reguły nie przekracza 10 proc. dochodów budżetu państwa.

- Advertisement -spot_img

More articles

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

- Advertisement -spot_img

Latest article