10,3 C
Warszawa
poniedziałek, 26 września, 2022

Irena Adamowicz: niezwykle trudne, ale przy tym brawurowe misje w gettach

Must read

Irena Adamowicz urodziła się 11 maja 1910 r. w Warszawie. Wychowała się w katolickiej, arystokratycznej rodzinie. Była absolwentką socjologii na Uniwersytecie Warszawski, a studia kończyła przed wybuchem II wojny światowej. Po ukończeniu edkacji pracowała jako wizytator w domach dziecka.

Jako osoba zaangażowana w działalność harcerską, w której pełniła funkcję lidera udzielała się nie tylko w ramach harcerstwa żeńskiego, ale jako jedna z niewielu nawiązała ścisłą współpracę ze skautingiem żydowskim – Ha-Szomer Ha-Cari. Była to międzynarodowa organizacja młodzieżowa wchodząca w skład Światowej Organizacji Syjonistycznej, opartej o brytyjski model skautingu. Jednym z jej założycieli był Janusz Korczak. Działalność Ha-Szomer Ha-Cari na ziemiach polskich, a dokładniej Galicji datuje się na 1916 r. Irena Adamowicz udzielała wsparcia w zakresie doradztwa, edukacji, organizacji. Współpracowała przy tym ściśle z Izraelem Chaim Wilnerem, żydowskim działaczem ruchu oporu, członkiem Ha-Szomer Ha-Cari.

Po wybuchu II wojny światowej Irena Adamowicz kontynuowała swoją misję. Zaangażowała się jednocześnie w działalność konspiracyjną wstępując w szeregi Armii Krajowej. Przyjęła rolę kuriera i łączniczki. Wykorzystując fakt, ze pracowała jako wizytator w domach dziecka miała ułatwione zadanie. Ponadto stale przenikała do żydowskich gett w Warszawie, Białmstoku, Wilnie czy Kownie. Najczęściej robiła to w przebraniu zakonnicy. Irena udzielała również doraźnej pomocy żydowskim uciekinierem z gett, zapewniając im schronienie we własnym mieszkaniu.

Dzięki przedwojennej działalności i zdobytym kontaktom stała się naturalnym łącznikiem między Armią Krajową a Żydowską Organizacją Bojową, pomagając tworzyć kanały komunikacyjne między miastami. Decyzja o podjęciu tego ryzyka zapadła pod koniec 1941 r. Realizacji zadania na zebraniu podjęli się przedstawiciele Armii Krajowej, m.in. Irena Adamowicz i Stanisław Hajduk oraz ze strony żydowskiej Mordechaj Anielewicz, Icchak Cukierman, Josef Kaplan i Cywia Lubetkin. W 1942 r. Irena Adamowicz odbyła niezwykle trudne, ale przy tym brawurowe misje. Pierwszą z nich było przeniknięcie do getta w Wilnie. Irena udała się tam w celu zdania relacji tamtejszym osadzonym o sytuacji w Generalnej Guberni, gdzie odbywała się masowa zagłada Żydów. W wileńskim getcie spotkała się m.in. z Abą Kovnerem, późniejszym dowódcą powstania w getcie, a także poetą Abrahamem Suckewrem. Z kolei w białostockim getcie spotkała się z Chają Grossman, łączniczką podziemia żydowskiego, uczestniczką powstania w getcie, a przed wybuchem wojny aktywną członkinią Ha-Szomer Ha-Cari, z którą tak ściśle była związana Irena.

Wizyty Adamowicz w gettach miały nie tylko charakter czysto informacyjny, ale również podnoszący morale, inspirujący, zachęcający do walki mimo niezwykle trudnej sytuacji i dające nadzieje na ostateczne zwycięstwo.

Irena Adamowicz angażowała się w pomoc nie tylko Żydom. Była również aktywną uczestniczką Powstania Warszawskiego, w którym udzielała się jako sanitariuszka.
Po zakończeniu wojny pracowała we Frankfurcie w charakterze tłumaczki, a także jako wizytator w domach dziecka. Była również pracownikiem Biblioteki Narodowej w Warszawie. Cały czas utrzymywała kontakty z osobami, które przetrwały Zagładę. W 1958 r. na kilka miesięcy wyjechała do klubu Mannit, ale po powrocie SB zabroniło jej kontaktów z żydowskimi przyjaciółmi.

Zmarła 12 sierpnia 1973 r. w Warszawie. 14 stycznia 1985 r. uhonorowano ją medalem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata, a starania w tym zakresie podjęła Chaja Grossman, z którą spotkały się w getcie.

źródło:https://wdolnymslasku.com/2022/09/03/irena-adamowicz-niezwykle-trudne-ale-przy-tym-brawurowe-misje-w-gettach/

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź

- Advertisement -spot_img

More articles

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

- Advertisement -spot_img

Latest article